त्रैलोक्यपूजित: श्रीमान्
सदा विजयवर्धन:।
शान्तिं कुरु गदापाणे
नारायण नमोऽस्तु ते।।
सदा विजयवर्धन:।
शान्तिं कुरु गदापाणे
नारायण नमोऽस्तु ते।।
✓ पदच्छेद--
त्रैलोक्यपूजित:, श्रीमान्, सदा, विजयवर्धन:, शान्तिम्, कुरु, गदापाणे, नारायण, नम:, अस्तु्, ते।
त्रैलोक्यपूजित:, श्रीमान्, सदा, विजयवर्धन:, शान्तिम्, कुरु, गदापाणे, नारायण, नम:, अस्तु्, ते।
✓ शब्दार्थ--
१) त्रैलोक्यपूजित: >त्रैलोक्यपूजित (वि, पुं, समास:)-
• त्रैलोक्येन पूजित:।
= स्वर्ग, मृत्यू व पाताळ या तीन ही स्थानी पूजा केली जाते असे
= जो तीनो लोको मे पूजा जाता है।
= Worshipped by the three worlds (the three planes of existence viz Heaven, Hell and Earth)
२) श्रीमान् >श्रीमत् (वि, पुं)--
= तेजस्वी
= तेजस्वी
= Illustrious, splendorous
३) सदा (अ)--
= सदैव
= सदैव
= Always
४) विजयवर्धन: >विजयवर्धन (पुं, समास:)--
• विजयेन वर्धते इति।
=पराक्रमी
= संग्रामजयी
= Victorious
५) शान्तिम् >शान्ति (स्त्री)--
=शांती
= शान्ति
= Peace
६) कुरु >कृ (८प)--
=करावे
= करो।
= Please make/do
७) गदापाणे >गदापाणि(पुं, समास:)--
• गदा पाणौ यस्य स:, सम्बोधने।
=गदाधारी
= हे गदाधर
= O,wielder of the mace
८) नारायण (पुं, संबो)
= हे नारायणा!
= हे नारायण
= O Narayana
९) नम: >नमस् (अ)-
= नमस्कार
= नमस्कार
= Salutations
१०) अस्तु >अस् (२प)--
=असो
= हो
= Let be
११) ते > युष्मद् (सर्व)--
=तुला
= तुम्हे
= To thee
✓ प्रश्न-
१) त्रैलोक्ये कः पूजितः?
२) नारायणस्य विशेषणानि कानि?
३) कवि: नारायणं किं प्रार्थयते?
✓ अन्वय--
(नारायण:) त्रैलोक्यपूजित: सदा विजयवर्धन: श्रीमान् (च अस्ति) । (हे) गदापाणे नारायण, ते नम: अस्तु। (त्वं) सदा शान्तिं कुरु।
✓ अर्थ--
१) मराठी अर्थ–
स्वर्ग, मृत्यू व पाताळ लोक या तीनही स्थानी पूजनीय असणाऱ्या, महान पराक्रमी आणि गदाधारी असलेल्या हे नारायणा! माझा तुला नमस्कार असो.तुझ्या कृपेने सर्वत्र शांती नांदू दे हीच प्रार्थना.
२) संस्कृतार्थ:--
त्रैलोक्ये पूजितं , तेजस्विनं, पराक्रमिणं, गदापाणिं नारायणम् अहं नमामि। हे भगवन् , सर्वत्र शान्तिं कृत्वा प्रसीदतु।
३) हिंदी अर्थ--
तीन लोक जिसकी पूजा करते है, जो तेजस्वी है , तथा सदैव संग्रामजयी है ऐसे हे गदाधर नारायण, आपको नमस्कार. आप जगत् को शान्ति प्रदान करें।
४) English Meaning--
Let there be salutations to you, O Narayana, the bearer of the mace, who is splendorous, always victorious and who is worshipped by the three worlds. Please make peace in the world.