९४) माता मित्रं-------।।

माता मित्रं पिता चेति
स्वभावात् त्रितयं हितम्।
कार्यकारणतश्चान्ये 
भवन्ति हितबुद्धय:।।

✓ पदच्छेद-- 
माता, मित्रम्, पिता, च, इति, स्वभावात् , त्रितयम्, हितम्, कार्यकारणत:, च, अन्ये, भवन्ति, हितबुद्धय:।

✓ शब्दार्थ-- 

१) माता >मातृ (स्त्री)--
= आई
= माता
= Mother

२) मित्रम् >मित्र (नपुं)--
=मित्र 
= मित्र
= Friend

३) पिता >पितृ(पुं)--
= वडील 
= पिता
= Father

४) च (अ)--
=आणि 
= और 
= And

५) इति (अ)--
=हे 
= यह
= This

६) स्वभावात् >स्वभाव (पुं)--
=स्वाभाविकपणे 
= स्वाभाविक रीती से
= Naturally

७) त्रितयम् >त्रितय (नपुं)--
=तिघे
= तीन
= Three

८) हितम् (अ)--
= हितचिंतक 
= हितकारक
= Favourable/well- meaning

९) कार्यकारणत: (अ)--
=काही तरी मिळविण्यासाठी 
= हमसे कुछ काम लेना चाहते है इसलिए, या किसी विशेष कारण से
= Because of some work or some underlying reason 

१०) अन्ये >अन्य (पुं)--
=इतर लोक 
= बाकी लोग
= Others

११) हितबुद्धय: >हितबुद्धि (पुं, समास:)--
• हिताय बुद्धि: येषां ते।
=हित साधण्याच्या उद्देशाने 
= हितकर बुद्धिवाले
= Of favourable intentions

✓ प्रश्न--
१) स्वभावात् हितम् त्रितयं कानि?
२) अन्ये कदा हितबुद्धयः भवन्ति?

✓ अन्वय-- 
माता, मित्रम्, पिता च इति त्रितयं स्वभावात् हितम् (अस्ति)। अन्ये च कार्यकारणत: हितबुद्धय: भवन्ति।

✓ अर्थ--

१) मराठी अर्थ–
आई, वडील व मित्र हे तिघे स्वभावतः च आपले कल्याण चिंतणारे असतात.इतरांना आपल्याकडून काही तरी मिळवायचे असते म्हणूनच ते आपले हितचिंतक असतात.

२) संस्कृतार्थ:--
माता पिता मित्रं च त्रयः सर्वदा निःस्वार्थभावेन हितैषिणः सन्ति। अन्ये  जनाः स्वार्थवशादेव  हितेच्छुकाः भवन्ति।

३) हिंदी अर्थ--  
माता, मित्र और पिता ये तीनो स्वाभाविक रीति से हित करनेवाले होते है। बाकी लोग तो बस हमसे कुछ काम लेना है इसलिए या कुछ विशेष कारण से हितकारक बुद्धि रखते है।

४) English Meaning-- 
Mother, friend and father --these three are naturally favourable to a person. All others become favourable because of some work or some underlying reason.