शृङ्गारवीरकरुण-
अद्भुतहास्यभयानका:।
बीभत्सरौद्रौ शान्तश्च
काव्ये नव रसा मता:।।
अद्भुतहास्यभयानका:।
बीभत्सरौद्रौ शान्तश्च
काव्ये नव रसा मता:।।
✓ पदच्छेद--
शृङ्गार-वीर-करुण-अद्भुत-हास्य-भयानका:,बीभत्सरौद्रौ, शान्त:, च, काव्ये,नव,रसा:, मता:।
✓ शब्दार्थ--
१) शृङ्गारवीरकरुणाद्भुतहास्यभयानका: (समास:)
• शृङ्गार: च वीर: च करुण: च अद्भुत: च, हास्य: च भयानक: च।
= शृंगार, वीर, करुण, अद्भुत, हास्य, भयानक
= शृङ्गार, वीर , करुण, अद्भुत , हास्य , भयानक
= (The sentiments of )Love, heroism, sorrow, sadness, wonder , laughter, terror
= (The sentiments of )Love, heroism, sorrow, sadness, wonder , laughter, terror
२) बीभत्सरौद्रौ > बीभत्सरौद्र (पुं,समास:)
• बीभत्स: च रौद्र: च।
= बीभत्स, रौद्र
= बीभत्स, रौद्र
= disgust and anger
= disgust and anger
३) शान्त: >शान्त(पुं)--
= शान्त
= शांत
= Peace
४) च (अ)--
= आणि
= और
= And
= And
५) काव्ये >काव्य (नपुं)--
= काव्यामध्ये
=काव्य में
= In poetry
= In poetry
६) नव > नवन् (वि)
= नऊ
= नौं
= Nine
= Nine
७) रसा:>रस(पुं)--
= रस
= रस
= Sentiments
८) मता: > मन् (४आ,वि)--
= असे मत आहे
= ऐसा मानते हैं।
= Are considered
✓ प्रश्न--
१) काव्ये कति रसा:?
२) ते रसाः के सन्ति?
= Are considered
✓ प्रश्न--
१) काव्ये कति रसा:?
२) ते रसाः के सन्ति?
✓ अन्वय--
शृङ्गार-वीर-करुण-अद्भुत-हास्य-भयानका: बीभत्सरौद्रौ शान्त: च (इति) नव रसा: काव्ये मता:।
✓ अर्थ--
१) मराठी अर्थ--
शृंगार, वीर, करुण, अद्भुत, हास्य, भयानक, बीभत्स, रौद्र आणि शांत हे काव्यामध्ये नऊ रस मानले जातात.
२) संस्कृतार्थ:--
काव्ये शृङ्गार:,वीर:, करुण:, अद्भुत:, हास्य:,भयानक:, बीभत्स: , रौद्र:, शान्त: च इति नव रसा: भवन्ति। एतेषां साह्येन एव काव्ये भावप्रतीति: भवति।
३) हिंदी अर्थ--
शृङ्गार—रति , वीर—उत्साह , करुण—शोक , अद्भुत—आश्चर्य , हास्य , भयानक, बीभत्स—घृणा , रौद्र—क्रोध और शान्त—निर्वेद यह काव्य के या काव्य में नौ रस माने जाते है ।
४) English Meaning--
love, heroism, sadness, wonder, laughter, terror, disgust, anger and peace are the nine sentiments in poetry.