काच: काञ्चनसंसर्गात्
धत्ते मारकतीं द्युतिम्।
तथा सत्सन्निधानेन
मूर्खो याति प्रवीणताम्।।
धत्ते मारकतीं द्युतिम्।
तथा सत्सन्निधानेन
मूर्खो याति प्रवीणताम्।।
✓ पदच्छेद–
काच:, काञ्चनसंसर्गात्, धत्ते, मारकतीम्, द्युतिम्, तथा, सत्सन्निधानेन, मूर्ख:, याति, प्रवीणताम्।
काच:, काञ्चनसंसर्गात्, धत्ते, मारकतीम्, द्युतिम्, तथा, सत्सन्निधानेन, मूर्ख:, याति, प्रवीणताम्।
✓ शब्दार्थ--
१) काच: >काच (पुं)--
= काच
= कांच
= Glass
२) काञ्चनसंसर्गात् >काञ्चनसंसर्ग (पुं)--
• काञ्चनेन संसर्ग:, तस्मात्।
=सोन्याच्या सान्निध्यात
= सुवर्ण के संपर्क से
= By the reason of its association with gold.
३) धत्ते >धा (३आ)--
= धारण करते
= धारण करती है।
= Wears/takes on
४) मारकतीम् >मारकती (वि,स्त्री)--)
=पाचूचे
= पाचू की
= Of the emerald
५) द्युतिम् >द्युति
=तेज/चमक
= तेज
= Brilliance, lustre
६) तथा (अ)--
=त्या प्रमाणेच
= वैसे ही
= In the same manner/likewise
७) सत्सन्निधानेन >सत्सन्निधान (नपुं, समास:)--
• सतां सन्निधानम्, तेन।
=सज्जनांच्या सहवासात
= सज्जनों के सहवास से
= Because of the association with good people
८) मूर्ख: >मूर्ख (पुं)--
= मूर्ख मनुष्य
= मूर्ख मनुष्य
= A duffer
९) याति >या (२प)--
=प्राप्त करतो/ मिळवितो
= प्राप्त करता है।
= Attains
१०) प्रवीणताम् >प्रवीणता (स्त्री)--
= प्राविण्य
= कौशल, प्रावीण्य
= Dexterity, skill
✓ प्रश्न--
१) काचः किं धत्ते?
२ ) काचः कस्य संसर्गात् मारकतीं द्युतिं धत्ते?
३) मूर्खः प्रवीणतां कथं याति?
✓ अन्वय--
काच: काञ्चनसंसर्गात् मारकतीं द्युतिं धत्ते। तथा सत्सन्निधानेन मूर्ख: प्रवीणतां याति।
✓ अर्थ--
१) मराठी अर्थ–
काचेचा तुकडा सोन्याच्या कोंदणात बसविला कि त्याला पाचूचे तेज( चमक) प्राप्त होते.त्याच प्रमाणे सज्जनांच्या सहवासात राहून मूर्ख मनुष्य ही कुशलता प्राप्त करतो.
२) संस्कृतार्थ:--
काचः सुवर्णसङ्गेन मरकतसमं तेजसा शोभते। सज्जनानां सान्निध्ये मूर्खोSपि कौशल्यम् अधिगच्छति।
३) हिंदी अर्थ--
कांच का टुकडा सोने से संपर्क के कारण पाचू जैसा तेज धारण करता है। उसी तरह से सज्जनों के सहवास से मूर्ख मनुष्य भी कुशलता को प्राप्त करता है।
४) English Meaning--
Just as a piece of glass attains brilliance of the emerald , because of its association with gold in an ornament, even so the thickhead also attains skill by his association with the good people.