४८) वनानि दहतो------।।

वनानि दहतो वह्ने: 
सखा भवति मारुत:।
स एव दीपनाशाय
कृशे कस्यास्ति सौहृदम् ।।

✓ पदच्छेद--

वनानि, दहत:, वह्ने:, सखा, भवति, मारुत:, स:,एव, दीपनाशाय, कृशे, कस्य, अस्ति, सौहृदम्।

✓ शब्दार्थ-- 

१) वनानि >वन(नपुं)--
= वनांना

= वन को
= Forest

२) दहत: >दहत् (वि)--
= जाळणारा

=जलानेवाले 
= Of the one who burns

३) वह्ने: >वह्नि (पुं)--
= अग्नीचा

= अग्नि का
= Of the fire

४) सखा (पुं)--
= मित्र
= मित्र
= Friend

५) भवति >भू (१प)--
= होतो

= बनता है 
= Becomes

६) मारुत: >मारुत (पुं)--
=वायू
= वायू
= Wind

७) स: >तद् (पुं)-
= तो

= वह
= That

८) एव (अ)--
=सच में 
= नक्कीच
= Verily

९) दीपनाशाय >दीपनाश (पुं, समास:)--
• दीपस्य नाश:, तस्मै।
= दिव्याचा नाश करण्यास कारण होतो

=दीप के नाश का कारण बनता है/दीप बुझाता है ।
= For the destruction/extinguishing of the lamp

१०) कृशे >कृश (पुं)--
= दुबळ्याशी

=दुर्बल के साथ
= The weak

११) कस्य >किम् (पुं)--
= कोणाची

= किसका
= Whose

१२) अस्ति >अस् (२प)--
= असते

= होता है
= Is

१३) सौहृदम् >सौहृद (नपुं)--
=मित्रत्व
= मित्रत्व
= Friendship

✓ प्रश्न--
१) वह्निः किं दहति ?
२) तस्य सखा क: भवति?
३) मारुतः कस्य नाशस्य कारणं भवति?

✓ अन्वय--
मारुत: वनानि दहत: वह्ने: सखा भवति | स: एव दीपनाशाय (भवति)। कृशे कस्य अस्ति सौहृदम् ?

✓ अर्थ-

१) मराठी अर्थ-- 

अग्नी वनांना जाळू लागला म्हणजे त्या अग्नीचा वारा मित्र बनतो (आणि त्याला वनं जाळायला मदत करतो.) पण तोच वारा इवल्याशा दिव्याच्या ज्योतीचा नाश होण्यास कारणीभूत होतो. खरंच दुबळ्याशी कोण बरे मैत्री करेल?

२) संस्कृतार्थ:-- 

यदा अग्नि: वनानि दहति तदा वायु: दहनकार्ये अग्ने: साहाय्यं करोति। तथापि स: एव अग्नि: लघुदीपशिखाया: नाशाय कारणं भवति। सत्यमेव यत् दुर्बलेन जनेन सह क: मैत्रीं कुर्यात्?

३) हिंदी अर्थ--

वायु वन को जलानेवाले अग्नि का मित्र होता है । पर वही दीप को बुझाता है । सही में दुर्बल का कौन मित्र होता है ?

४) English Meaning-- 

When the fire burns forests, the wind becomes the friend of the fire. That same wind causes the extinguishing of the fire in a lamp. Whosoever is the friend of the weak?