१४२) पापान्निवारयति---।।

पापान्निवारयति योजयते हिताय
गुह्यं च गूहति गुणान् प्रकटीकरोति।
आपद्गतं च न जहाति ददाति काले
सन्मित्रलक्षणमिदं प्रवदन्ति सन्त: ।।

✓ पदच्छेद-- 

पापात्, निवारयति,योजयते,हिताय,गुह्यम्, च, गूहति,गुणान्, प्रकटीकरोति, आपद्गतम्, च, न, जहाति,ददाति, काले,सन्मित्रलक्षणम्, इदम्, प्रवदन्ति,सन्त:।

✓ शब्दार्थ-- 

१) पापात् >पाप (नपुं)--
= पापापासून
= पाप से
= From sin

२) निवारयति >नि+वृ (१०प)--
= दूर करतो
= दूर करता है
= Takes away

३) योजयते > युज् (७ उ, णिजन्तम्)--
= प्रवृत्त करतो
= प्रवृत्त करता है
= motivates,inspires

४) हिताय >हित (नपुं)--
= हित साधण्यासाठी
= हित करनें के लिए
= For doing good, for welfare

५) गुह्यम् >गुह्य (नपुं)--
= गुप्त गोष्ट 
= गोपनीय बात
= Secret

६) गूहति >गुह् (१ प)--
= लपवतो 
= छुपाता है
= Conceals

७) गुणान् >गुण (पुं)--
= गुणांना
= गुणों को
= Good qualities

८) प्रकटीकरोति > प्रकट+कृ (८ प,च्विधातु:)--
= प्रकट करतो 
= प्रकट करता है
= Divulges, makes known

९) आपद्गतम् > आपद्गत (पुं,समास:)--
•आपद: गत:,तम्।
= संकटात सापडलेल्याला 
= संकटो से घिरे हुए को
= One who is beset with calamities

१०) च (अ)--
= आणि
= और
= And

११) न जहाति > हा (३प)--
= सोडून देत नाही
= छोडता नही है
= Doesn't forsake

१२) ददाति >दा (३प)--
= देतो
= देता है
= Gives

१३) काले > काल (पुं)--
= योग्य वेळी
= योग्य समय में
= In appropriate times

१४) सन्मित्रलक्षणम् >सन्मित्रलक्षण (नपुं,समास:)--
• सत् मित्रम् सन्मित्रम्।
• सन्मित्रस्य लक्षणम्।
= चांगल्या मित्राचे लक्षण
= अच्छे मित्र का लक्षण
= Sign of a good friend

१५) इदम् > इदयम् (नपुं)--
= हे
= यह
= This

१६) प्रवदन्ति >प्र+ वद् (१प)--
= म्हणतात 
= कहतें है
= Say

१७) सन्त: >सत् (पुं)--
= संत,सज्जन
= संत,सज्जन
= The saints, good people

✓ प्रश्न–
१) मित्रं कस्मात् निवारयति?
२) मित्रम् अस्मान् किमर्थं योजयते ?
 ३) मित्रं किं गूहति, किं प्रकटीकरोति?
 ४) तत् कं न त्यजति?

✓ अन्वय--
 (सन्मित्रम् अस्मान् ) पापात् निवारयति,हिताय योजयते, (अस्माकं ) गुह्यं गूहति, गुणान् प्रकटीकरोति च। आपद्गतं (मित्रं) च न जहाति,काले ददाति। इदं सन्मित्रलक्षणम् (इति) सन्त: प्रवदन्ति।

✓ अर्थ--

१) मराठी अर्थ–
पापापासून आपल्याला दूर करतो, कल्याणकारक गोष्ट करण्याची प्रेरणा देतो, रहस्य झाकून ठेवतो आणि आपले गुण प्रकट करतो. आपण संकटात सापडल्यावर आपल्याला कधीही सोडून देत नाही, आणि गरजेच्या वेळी मदत करतो. हे चांगल्या मित्राचे लक्षण आहे असे सज्जन लोक सांगतात.

२) संस्कृतार्थ:--
सन्मित्रम् अस्मान् पापाचरणात् निवारयति, हितकारिणि कर्मे नियोजयति, अस्माकं रहस्यं गोपयति,गुणान् च प्रकाशयति। यदि वयं सङ्कटग्रस्ता: तर्हि अस्मान् न त्यजति , आवश्यकतानुसारं धनादिकं च ददाति। एतत् सर्वं सन्मित्रस्य लक्षणम् अस्ति इति सतां मतम्।

३) हिंदी अर्थ-- 
सच्चा दोस्त हमे पापाचरण से परावृत्त करता है, कल्याणकारक कर्म करने के लिए प्रेरित करता है। हमारी गोपनीय बातें छुपाकर हमारे गुण ही लोगों के सामने प्रकट करता है। जब हम संकटों से घिरे होतें हैं तब हमारा साथ छोडता नही। हमे आवश्यकता पडनेपर साह्य करता है। यह सब सन्मित्र का लक्षण है ऐसा संत कहते हैं।

४) English Meaning-- 
A true friend takes you away from sinful conduct and motivates you to do good. He conceals your secrets and divulges our good qualities only. He never forsakes us in the time of calamities and also helps us in need. The good people say that these are the characteristics of a good friend.