अन्यायोपार्जितं द्रव्यं
दश वर्षाणि तिष्ठति।
प्राप्ते चैकादशे वर्षे
समूलं तद्विनश्यति।।
दश वर्षाणि तिष्ठति।
प्राप्ते चैकादशे वर्षे
समूलं तद्विनश्यति।।
✓ पदच्छेद--
अन्यायोपार्जितम्, वित्तम्, दश, वर्षाणि, तिष्ठति, प्राप्ते , च ,एकादशे, वर्षे, समूलम्, तत्, विनश्यति।
अन्यायोपार्जितम्, वित्तम्, दश, वर्षाणि, तिष्ठति, प्राप्ते , च ,एकादशे, वर्षे, समूलम्, तत्, विनश्यति।
✓ शब्दार्थ--
१) अन्यायोपार्जितम् > अन्यायोपार्जित (नपुं, वि.,समास:)
• अन्यायेन उपार्जितम्।
= अन्यायाने कमावलेले
= अन्याय से कमाया हुआ
= Attained by unsrupulous means
= Attained by unsrupulous means
२) वित्तम् >वित्त (नपुं)--
=धन
= धन
= Money/wealth
३) दश > दशन् (वि)--
= दहा
= दस
= Ten
= Ten
४) वर्षाणि > वर्ष (नपुं)--
= वर्षापर्यंत
= वर्षपर्यंत
= Years
= Years
५) तिष्ठति >स्था (१प)--
= टिकते
= रहता है ।
= Remains
= Remains
६) प्राप्ते >प्राप्त (वि)--
= सुरु झाल्यावर
= शुरु होते ही/प्राप्त होते ही
= When reached
= When reached
७) एकादशे > एकादश (वि)--
= अकरावे
= ग्यारहवा
= The eleventh
= The eleventh
८) समूलम् > समूल (नपुं, समास:)--
• मूलेन सह यथा स्यात्।
= मुळासह
= मूलसहित संपूर्ण
= From the roots/completely
= From the roots/completely
९) तत् > तद् (नपुं)-
= ते
= वह
= It
= It
१०) विनश्यति > वि+ नश् (४प)--
= नष्ट होते
=नष्ट होता है ।
= Is destroyed
= Is destroyed
✓ प्रश्न--
१)अन्यायोपार्जितम् वित्तम् कति वर्षाणि तिष्ठति ?
२)अन्यायोपार्जितम् वित्तम् कदा समूलम् विनश्यति?
२)अन्यायोपार्जितम् वित्तम् कदा समूलम् विनश्यति?
✓ अन्वय--
अन्यायोपार्जितम् वित्तम् दश वर्षाणि (एव) तिष्ठति। एकादशे वर्षे प्राप्ते च तत् समूलम् विनश्यति।
✓ अर्थ--
१) मराठी अर्थ--
अन्यायाने मिळवलेले धन दहा वर्षापर्यंत टिकते आणि अकरावे वर्ष सुरू झाले की मुळापासून नष्ट होते.
२) संस्कृतार्थ:--
य: नीतिविरुद्ध: अन्याय्य: मार्ग: तेन गत्वा अर्जितं धनं दश वर्षाणि यावत् मनुष्यस्य समीपे तिष्ठति। तथापि यदा एकादशं वर्षम् आरभते तदा तत् समूलं नाशं प्राप्नोति।
३) हिंदी अर्थ--
अनीती से कमाया हुआ धन या वित्त दस साल तक रहता है । ग्यारहवा साल शुरु होते ही या ग्यारहवे साल में वह समूल संपूर्णतया नष्ट हो जाता है ।
४) English Meaning--
The wealth acquired by unscrupulous means remains for ten years. But when it reaches the eleventh year, it gets completely destroyed.