विश्वरूपस्य भार्यासि
पद्मे पद्मालये शुभे।
सर्वत: पाहि मां देवि
महालक्ष्मि नमोऽस्तु ते।।
पद्मे पद्मालये शुभे।
सर्वत: पाहि मां देवि
महालक्ष्मि नमोऽस्तु ते।।
✓ पदच्छेद--
विश्वरूपस्य , भार्या, असि, पद्मे, पद्मालये, शुभे, सर्वत:, पाहि, माम्, देवि, महालक्ष्मि, नम:, अस्तु, ते।
✓ शब्दार्थ--
१) विश्वरूपस्य >विश्वरूप (पुं, समास:)--
• विश्वं रूपं यस्य स: विश्वरूप:, तस्य।
= विश्वस्वरूप विष्णूची
= विश्वस्वरूप विष्णु की।
= Of the one, whose form is the world
२) भार्या (स्त्री)--
=पत्नी
= पत्नी
= Wife/consort
३) असि >अस् (२प)--
= ( तू) आहेस
= हो
= (You) are
४) पद्मे >पद्मा (स्त्री,संबो)--
=पद्मे
= पद्मे
= O Padme
५) पद्मालये >पद्मालया (स्त्री, समास:)-
• पद्मम् आलय: यस्या सा सम्बोधने।
=कमलनिवासिनी/ कमळात राहाणारी
= कमल मे रहनेवाली।
= O, one whose abode is the lotus flower
६) शुभे > शुभा (स्त्री)--
=पवित्र
= पवित्र
= O, auspicious one
७) सर्वत: (अ)--
=सर्वत्र
= सर्वत्र
= Everywhere
८) पाहि >पा (२प)--
= रक्षण कर
= रक्षण करो।
= Protect
९) माम् >अस्मद्
=माझे
= मेरा
= Me
१०) देवि >देवी (स्त्री)--
=हे देवी
= हे देवी।
= O, Goddess
११) महालक्ष्मि >महालक्ष्मी (स्त्री)--
=महालक्ष्मी
= महालक्ष्मी
= O, Mahalaxmi
१२) नम: (अ)--
=नमस्कार
= नमस्कार
= Salutation
१३) अस्तु >अस् (२प)--
=असो
= हो।
= Let be
१४) ते >युष्मद्
=तुला
= तुम्हे।
= To you
✓ प्रश्न--
१.विश्वरूपस्य भार्या का?
२. महालक्ष्म्या: आलय: क: ?
३.कवि: महालक्ष्मीं किं प्रार्थयते?
✓ अन्वय--
हे पद्मे, पद्मालये, शुभे महालक्ष्मि, (त्वं) विश्वरूपस्य भार्या असि। (हे) देवि मां सर्वत: पाहि। ते नम: अस्तु।
✓ अर्थ--
✓ अर्थ--
१) मराठी अर्थ–
विश्वरूप विष्णूची पत्नी असलेल्या हे पद्मे, कमलनिवासिनी,हे देवी महालक्ष्मी तू माझे रक्षण कर. माझा तुला नमस्कार असो.
२) संस्कृतार्थ:--
हे पद्मे,हे शुभे, हे पद्मालये, त्वं विश्वरूपस्य विष्णोः भार्या असि। सर्वविघ्नेभ्यः मां रक्षणं कुरु। हे महालक्ष्मि, तुभ्यं नम:।
३) हिंदी अर्थ--
हे पद्मे,हे कमल में निवास करनेवाली, शुभस्वरूप महालक्ष्मी, आप विश्वरूप धारण करनेवाले विष्णु की पत्नी हो। तुम सर्वत्र मेरा रक्षण करों। तुम्हे मेरा नमस्कार!
४) English Meaning--
O Goddess Mahalaxmi, you are the consort of the One whose form is the whole world. Oh Padme, the auspicious one, who has the lotus flower as her abode, salutations to you.