१२८) अप्युन्मत्तात्प्रलपतो--।।

अप्युन्मत्तात्प्रलपतो
बालाच्च परिजल्पत:।
सर्वत: सारमादद्यात्
अश्मभ्य इव काञ्चनम्।‌।

पदच्छेद-- 
अपि,उन्मत्तात्, प्रलपत:, बालात्, च, परिजल्पत:,सर्वत:,सारम्, आदद्यात्, अश्मभ्य:,इव, काञ्चनम्।

शब्दार्थ-- 

१) अपि (अ)--
= सुध्दा 
=  भी
= Even

२) उन्मत्तात् >उन्मत्त (वि)--
= उन्मत्तापासून
= उन्मत्त व्यक्ति से 
= From the deranged

३) प्रलपत: >प्रलपत् (वि,पु)--
= बरळणाऱ्यापासून   
= बकबक करने वाले से
= From the one who raves

४) बालात् >बाल (पुं)--
= बालका कडून 
= बालक से
= From a child

५) परिजल्पत: >परि+जल्प् (१प)--
=बडबडणाऱ्यापासून 
= बडबडाते (बालक) से
= From the one who prattles

६) सर्वत: (अ)--
= पूर्णपणे 
= सभी प्रकार से
= By all means

७) सारम् >सार (अ)--
= उपयुक्त भाग/ सार 
= सार
= The essence/useful gist

८) आदद्यात् >आ+दा (३प)--
= घ्यावा 
= लेना चाहिए
= Should take

९) अश्मभ्य: >अश्मन् (पुं)--
=दगडातून 
= पत्थरों मे से
= From the stones

१०) इव (अ)--
=च्या प्रमाणे 
= जैसे
= Likewise/similarly

११) काञ्चनम्‌ >काञ्चन (नपुं)--
=सोने 
= सोना
= Gold

प्रश्न--
१) कस्मात् सारम् आदद्यात्?
२) पाषाण: इत्यस्य कृते क: शब्द: श्लोके अस्ति?
३) सुवर्णस्य कृते क: पर्यायवाची शब्द: प्रयुक्त: ?
४) केभ्य: काञ्चनम् आदीयते?

अन्वय-- 
(मनुष्य:) प्रलपत: उन्मत्तात् , परिजल्पत: बालात् च अपि अश्मभ्य: काञ्चनम् इव सर्वत: सारम् आदद्यात्।

अर्थ--

१) मराठी अर्थ-- 
ज्याप्रमाणे दगडातून सोने शोधले जाते त्याचप्रमाणे उन्मत्त व्यक्तीच्या वायफळ बडबडीतून आणि बालकांच्या बडबडण्यातूनसुध्दा मनुष्याने काही तरी उपयुक्त सारतत्व शोधले पाहिजे.

२) संस्कृतार्थ:--
उन्मत्तात् प्रलपत: मनुष्यस्य वचनात् अपि, परिजल्पत: बालात् च अपि अश्मभ्य: सुवर्णमिव सर्वत: कञ्चिदपि  सारम् गृह्णीयात् ।

३) हिंदी अर्थ-- 
बकबक करनेवाले पागल से या बडबडाने वाले बालक से भी सभी प्रकार से सार (उपयुक्त अंश) लेना चाहिए जैसे पत्थरों मे से सोना निकाला जाता है।

४) English Meaning--
Even from the ravings a deranged person or the prattling of a child, one should accept the useful gist just like the gold from the stones.