अहन्यहनि भूतानि
गच्छन्तीह यमालयम्।
शेषा: स्थिरत्वमिच्छन्ति
किमाश्चर्यमत: परम्।।
गच्छन्तीह यमालयम्।
शेषा: स्थिरत्वमिच्छन्ति
किमाश्चर्यमत: परम्।।
✓ पदच्छेद--
अहनि, अहनि, भूतानि, गच्छन्ति, इह, यमालयम्, शेषा:, स्थिरत्वम् , इच्छन्ति, किम्, आश्चर्यम्, अत:,परम्।
अहनि, अहनि, भूतानि, गच्छन्ति, इह, यमालयम्, शेषा:, स्थिरत्वम् , इच्छन्ति, किम्, आश्चर्यम्, अत:,परम्।
✓ शब्दार्थ--
१) अहनि > अहन् (नपुं)-- द्वि: आवृतम् ।
= दररोज
= रोज रोज / हर रोज
= Everyday
२) भूतानि >भूत (नपुं)--
=सजीव प्राणी
=सजीव जीव
= Embodied beings
३) गच्छन्ति > गम् (१प)--
= जातात
=जाते है
= Go
४) इह (अ)--
=या जगात
=इस जगत में
= In this world
५) यमालयम् >यमालय (पुं,समास:)--
• यमस्य आलय:, तम्।
=यमाचे घर/ मृत्युलोक
=यम के घर या मृत्युलोक में
= Abode of Yama, the god of death.
६) शेषा: >शेष (पुं)--
=उरलेले
=बाकी रहे हुए
= The remaining
७) स्थिरत्वम् >स्थिरत्व (नपुं)--
=स्थैर्य
=स्थैर्य
= Stability
८) इच्छन्ति >इच्छ् (६प)--
= इच्छा करतात
=इच्छा करते है / मानस रखते है
= Desire
९) किम् (अ)--
=काय
=क्या
= What
१०) आश्चर्यम् >आश्चर्य (नपुं)--
=आश्चर्य
=आश्चर्य
= Wonder
११) अत:(अ) परम् (अ)---
= त्यापेक्षा अधिक
= उससे भी अधिक
= More then that
✓ प्रश्न--
१) प्रतिदिनं कानि यमस्य आलयं गच्छन्ति?
२) शेषाः जिविताः किम् इच्छन्ति?
३) अस्मिन् लोके किं परमम् आश्चर्यम्?
✓ अन्वय--
भूतानि इह अहनि अहनि यमालयं गच्छन्ति। अत: परं किम् आश्चर्यं (यत् ) शेषा: स्थिरत्वम् इच्छन्ति।
✓ अर्थ--
१) मराठी अर्थ--
दररोज या पृथ्वीवरील सजीव प्राणी मृत्युलोकी जात आहेत तरीसुद्धा उरलेले सजीव जणू काही या जगात आपलं अस्तित्व कायम स्वरुपी आहे असे समजतात या पेक्षा अधिक आश्चर्यकारक गोष्ट ती कोणती?
२) संस्कृतार्थ:-
प्रतिदिनं भूतानि यमस्य आलयं गच्छन्ति। शेषा: जीविताः अस्मिन् लोके एव स्थिरत्वम् इच्छन्ति। किम् परमं आश्चर्यम् !
३) हिंदी अर्थ--
हर रोज इस पृथ्वी पर से सजीव जीव यमलोक जाते है फिर भी बाकी बचे हुए जीव , अपना अस्तित्व हमेशा के लिये है या कायमस्वरुपी है , ऐसा समझते है , इस से अधिक आश्चर्य की बात कौनसी हो सकती है ?
४) English Meaning--
Everyday the embodied beings go to the abode of Yama, the god of death and what greater wonder there can be that they constantly desire stability in this world.