३४) षड्रसा: पुरुषेणेह ------।।

षड्रसा: पुरुषेणेह 
भोक्तव्या बलमिच्छता।
अम्लस्तिक्त: कषायश्च
मधुरो लवण: कटु:।।

पदच्छेद-- 
षट्, रसा:, पुरुषेण, इह, भोक्तव्या:, बलम् , इच्छता, अम्ल:, तिक्त:, कषाय:, च, मधुर:, लवण:, कटु:।

शब्दार्थ-- 

१) षट्  > षष् (वि,पुं)--
= सहा 
= छः
= Six

२) रसा: > रस (पुं)--
= चवी
= रस 
= Tastes

३) पुरुषेण >पुरुष(पुं)--
= मनुष्याने 
= मनुष्य ने
= By man

४) इह (अ)--
= या जगात 
= इस जगत में
= Here (in this world)

५) भोक्तव्या: >भोक्तव्य (वि,पुं)--
= सेवन करावे 
= सेवन करना चाहिये
= Should be enjoyed/savoured

६) बलम् >बल(नपुं)--
= श्रेयस्कर 
= बलकर
= Strength

७) इच्छता >इच्छत् (वि, पुं)--
= इच्छा करणाऱ्या 
=इच्छा करनेवाला
= By the desirous 

८) अम्ल: >अम्ल (पुं)--
= आंबट 
=खट्टा 
= Sour

९) तिक्त: >तिक्त(पुं)--
= कडू
=कड़वा
= Bitter

१०) कषाय: > कषाय (पुं)--
= तुरट 
=कसैला (कषाय )
= Astringent

११) मधुर: >मधुर (पुं)--
= गोड
=मीठा
= Sweet

१२) लवण: >लवण(पुं)--
= खारट 
=नमकीन
= Salty

१३) कटु: >कटु (पुं)--
= तिखट 
=तीख़ा
= Pungent

प्रश्न--
१) केन पुरुषेण षड्रसा: भोक्तव्या:?
२) ते षड्रसा: के?

अन्वय--
बलम् इच्छता पुरुषेण अम्ल: तिक्त: कषाय: मधुर: लवण: कटु: च (इति) षट् रसा: इह भोक्तव्या: ।

अर्थ--

१) मराठी अर्थ-- 
या जगात बलाची इच्छा करणाऱ्या माणसाने आंबट, कडू, तुरट, गोड, खारट आणि तिखट या सहा रसांचे सेवन केले पाहिजे.

२) संस्कृतार्थ:-- 
अस्मिन् जगति य: मनुष्य: शारीरं बलम् इच्छति तेन अम्ल:, तिक्त:, कषाय:, मधुर:, लवण:, कटु: एते षट् भोजनरसा: अवश्यं सेवनीया:।

३) हिंदी अर्थ–
बलवान होने की इच्छा रखनेवाले मनुष्यने इस जगत में छः रसों का सेवन करना चाहिये । ( जैसे ) मीठा , खट्टा , नमकीन , तीखा , कड़वा , कसैला (कषाय)

४) English Meaning–
Six tastes of food must be experienced by by the person who is desirous of strength in this world viz. sour, bitter, astringent, sweet, salty and pungent.