अतो हास्यतरं लोके
किञ्चिदन्यन्न विद्यते।
यत्र दुर्जनमित्याह
दुर्जन: सज्जनं स्वयम्।।
किञ्चिदन्यन्न विद्यते।
यत्र दुर्जनमित्याह
दुर्जन: सज्जनं स्वयम्।।
✓ पदच्छेद–
अत:, हास्यतरम्, लोके,किञ्चित्, अन्यत्, न, विद्यते, यत्र, दुर्जनम्, इति, आह, दुर्जन:, सज्जनम्, स्वयम्।
अत:, हास्यतरम्, लोके,किञ्चित्, अन्यत्, न, विद्यते, यत्र, दुर्जनम्, इति, आह, दुर्जन:, सज्जनम्, स्वयम्।
✓ शब्दार्थ--
१) अत: (अ)--
= म्हणून/ मग
= इसलिये/फिर
= Than
२) हास्यतरम् >हास्यतर (वि,नपुं)--
=अधिक हास्यास्पद
=अधिक हसने लायक/और हास्यदायक
= More laughable
३) लोके >लोक (पुं)--
= जगात
=जग में
= In the world
४) किञ्चित् (अ)--
=काहीही
=कुछ भी
= Anything
५) अन्यत् >अन्य (नपुं)--
=दुसरे/ अन्य
= दूसरी/अन्य
= Other
६) न विद्यते >विद् (४आ)--
=असत नाही/ नाही
=है नही
= Is not
७) यत्र (अ)---
=जिथे
=जहाँ
= Where
८) दुर्जनम् >दुर्जन (पुं)--
= दुर्जन मनुष्य
=दुष्ट व्यक्ती/दुर्जन आदमी
= villain
९) इति (अ)--
=असे
=ऐसे
= Thus
१०) आह >ब्रू (२प)--
=बोलतो/ म्हणतो
=बोलता है
= Calls/speaks about
११) सज्जनम् >सज्जन (पुं)--
=सज्जनांना
=सज्जन को
= To the righteous
१२) स्वयम् (अ)--
=स्वतः
=खुद ही
= Himself
✓ प्रश्न–
१) लोके हास्यतरम् किम् विद्यते?
२) दुर्जनः स्वयं सज्जनं किम् आह?
✓ अन्वय--
लोके अत: हास्यतरम् अन्यत् किञ्चित् न विद्यते यत्र (=यत्) दुर्जन: स्वयम् सज्जनं दुर्जनम् इति आह।
✓ अर्थ--
१) मराठी अर्थ–
जेंव्हा एखादा दुर्जन मनुष्य एखाद्या सज्जन व्यक्तीची " दुर्जन" म्हणून अवहेलना करतो तेंव्हा यासारखी हास्यास्पद गोष्ट दुसरी कोणतीही नसते.
२) संस्कृतार्थ:--
लोके अत: हास्यतरम् अन्यत् किञ्चित् न विद्यते यत् दुर्जन: स्वयम् सज्जनमेव दुर्जनः इति वदति ।
३) हिंदी अर्थ–
जब कोई दुष्ट व्यक्ती ही किसी सज्जन व्यक्ती की " दुर्जन " कहकर अवहेलना करे तो इसके जैसी हसने लायक दूसरी बात ही नही है ।
४) English Meaning--
There is nothing more laughable in this world than this, that the villain himself calls the righteous as villain.