व्यसने मित्रपरीक्षा
शूरपरीक्षा रणाङ्गणे ।
विनये भृत्यपरीक्षा
दानपरीक्षा च दुर्भिक्षे ।।
शूरपरीक्षा रणाङ्गणे ।
विनये भृत्यपरीक्षा
दानपरीक्षा च दुर्भिक्षे ।।
✓ पदच्छेद–
व्यसने, मित्रपरीक्षा, शूरपरीक्षा, रणाङ्गणे, विनये, भृत्यपरीक्षा, दानपरीक्षा, च, दुर्भिक्षे।
व्यसने, मित्रपरीक्षा, शूरपरीक्षा, रणाङ्गणे, विनये, भृत्यपरीक्षा, दानपरीक्षा, च, दुर्भिक्षे।
✓ शब्दार्थ--
१) व्यसने > व्यसन (नपुं)--
= संकट काळात
= संकट समय में
= In calamity
= In calamity
२) मित्रपरीक्षा (स्त्री, समास:)--
• मित्रस्य परीक्षा।
= मित्राची परीक्षा
=मित्र की परिक्षा
= Test of a friend
= Test of a friend
३) शूरपरीक्षा (स्त्री,समास:)--
• शूरस्य परीक्षा।
= शूराची परीक्षा
= शूरवीर की परिक्षा
= The test of a brave person
= The test of a brave person
४) रणाङ्गणे >रणाङ्गण (नपुं)--
= युद्धभूमीवर
= युद्धभूमि में
= In the battlefield
= In the battlefield
५) विनये >विनय (पुं)--
= नम्रतेमध्ये
=नम्रता से
= In humility
= In humility
६) भृत्यपरीक्षा (स्त्री, समास:)--
• भृत्यस्य परीक्षा।
= सेवकाची परीक्षा
=सेवक की परिक्षा
= The test of a servant
= The test of a servant
७) दानपरीक्षा (स्त्री, समास:)--
• दानस्य परीक्षा।
= दानाची परीक्षा
=दान की परिक्षा
= Test of philantrophy/generocity
= Test of philantrophy/generocity
८) दुर्भिक्षे >दुर्भिक्ष (नपुं)--
= दुष्काळात
= अकाल में
= Famine/scarcity
✓ प्रश्न--
१) मित्रपरीक्षा कुत्र भवति?
२) रणाङ्गणे कस्य परीक्षा भवति?
३) भृत्यपरीक्षा कुत्र भवति?
४) दुर्भिक्षे कस्य परीक्षा?
= Famine/scarcity
✓ प्रश्न--
१) मित्रपरीक्षा कुत्र भवति?
२) रणाङ्गणे कस्य परीक्षा भवति?
३) भृत्यपरीक्षा कुत्र भवति?
४) दुर्भिक्षे कस्य परीक्षा?
✓ अन्वय--
मित्रपरीक्षा व्यसने, शूरपरीक्षा रणाङ्गणे, भृत्यपरीक्षा विनये, दानपरीक्षा च दुर्भिक्षे भवति।
✓ अर्थ--
१) मराठी अर्थ--
संकट काळात मित्राची परीक्षा होते, युद्धभूमीवर शुराची परीक्षा होते, नम्रतेमध्ये सेवकाची परीक्षा होते आणि दानाची परीक्षा दुष्काळात होते.
२) संस्कृतार्थ:--
सङ्कटे मित्रस्य परीक्षा भवति। मनुष्यस्य शौर्यं युद्धे परीक्षितं भवति। सेवकस्य परीक्षा तस्य नम्रतां दृष्ट्वा भवति। दानशीलताया: परीक्षा यदा अकाले सर्ववस्तूनां अभाव: बाधते तदा भवति।
३) हिंदी अर्थ--
संकट समय में मित्र की परिक्षा होती है । शूरवीर की परिक्षा रणांगण में (युद्धभूमी में ) होती है । सेवक की परिक्षा नम्रता से होती है और दान की परिक्षा दुर्भिक्ष में ( अकाल या सूखा ) होती है ।
४) English Meaning–
A friend is tested in the time of calamity, the test of a brave person happens in the battlefield. Humility is the test of a servant and the test of genrocity happens in the time of extreme scarcity.