१००) विद्या नाम------।।

विद्या नाम नरस्य रूपमधिकं प्रच्छ्न्नगुप्तं धनं
विद्या भोगकरी यश:सुखकरी विद्या गुरूणां गुरु:।
विद्या बन्धुजनो विदेशगमने विद्या परं दैवतं
विद्या राजसु पूज्यते न तु धनं विद्याविहीन: पशु:।।

✓ पदच्छेद–
विद्या, नाम, नरस्य, रूपम् ,अधिकं, प्रच्छ्न्नगुप्तम्, धनम्, विद्या, भोगकरी,यश:सुखकरी, विद्या, गुरूणाम्, गुरु:। विद्या, बन्धुजन:,  विदेशगमने, विद्या, परम्,  दैवतम्, विद्या, राजसु, पूज्यते, न, तु, धनम्, विद्याविहीन:, पशु:।

✓ शब्दार्थ-- 

१)  विद्या (स्त्री)--
= विद्या 
= विद्या
= Knowledge

२) नाम (अ)----(प्रकाशनार्थकम् अव्ययम्)
=नावाचे
=नाम के
= Is verily

३) नरस्य >नर (पुं)--
= माणसाचे
=आदमी के
= Of man

४) रूपम् > रूप (नपुं)--
=रूप
=रुप
= Good/handsome appearance

५) अधिकम् >अधिक (वि, नपुं)--
=अधिक/ जास्तीचे
=ज्यादा के
= Added/additional

६) प्रच्छन्नगुप्तम् >प्रच्छन्नगुप्त (वि, नपुं, समास:)--
• प्रच्छन्नं च तत् गुप्तं च।
=अप्रकट/ गूढ
= गूढ/ अप्रकट
=  concealed and protected

७) धनम् >धन (नपुं)--
=धन
=धन/पैसा/सम्पत्ती
= Wealth

८) भोगकरी  (वि,स्त्री,समास:)--
• भोगं कारयति इति।
= जीवनाचा आनंद घेण्यास सक्षम
=सभी भोग देने वाली
= Which makes one capable of enjoying the pleasures of life.

९) यश:सुखकरी (वि,स्त्री,समास:)--
• यश: च सुखं च यश:सुखे।
• यश:सुखे कारयति इति।
=यश व सुख देणारे
=यश और सुख देनेवाली
= Giver of fame and happiness

१०) गुरूणाम् >गुरु (पुं)--
=शिक्षकांचे
=शिक्षकों के/की
= Of the preceptors/teachers

११) गुरु: >गुरु(पुं)--
=गुरू 
=गुरु
= Teacher

१२) बन्धुजन: >बन्धुजन (पुं)--
=नातेवाईक 
=रिश्तेदार/सगेसंबंधी
= Relative

१३) विदेशगमने >विदेशगमन (नपुं, समास:)--
• विदेशं गमनम्, तस्मिन्।
=परदेशात असताना 
=परदेस में
= While abroad/in foreign lands

१४) परम् > पर (वि,नपुं)--
=श्रेष्ठ 
=श्रेष्ठ
= Excellent/greatest

१५) दैवतम् >दैवत (नपुं)--
=दैवत
=दैवत
= Deity

१६) राजसु > राजन् (पुं)--
=राजदरबारात 
=राजदरबार में
= In the person of kings

१७) पूज्यते >पूज् (१० प,कर्मणि)--
=पूजनीय 
=पूजनीय
= Is respected

१८) विद्याविहीन: >विद्याविहीन (पुं,समास:)
• विद्यया विहीन:।
=निरक्षर
=निरक्षर/विद्याविहीन
= One who is devoid of knowledge 

१९) पशु: >पशु (पुं)--
=जनावर 
=जानवर/पशु
= Animal/ brute.

✓ प्रश्न--
१) विद्या कस्य रूपम्? 
२) विद्या कीदृशं धनम् अस्ति?
३) भोगकरी यशःसुखकरी च का?
४) विद्या केषां गुरुः?
५) विद्या कुत्र बन्धुजनः भवति?
६) विद्या केषु पूज्यते?
७) विद्याविहीनः नरः कीदृशः भवति ?
८) विद्या कीदृशी देवता?

✓ अन्वय--
विद्या नाम नरस्य रूपम् अधिकं प्रच्छ्न्नगुप्तं धनं (वर्तते)। विद्या भोगकरी  यश:सुखकरी (च अस्ति)। विद्या गुरूणां गुरु: (अस्ति)। विद्या विदेशगमने बन्धुजन: (अस्ति)। विद्या परं दैवतं (अस्ति)। राजसु विद्या पूज्यते न तु धनम्। विद्याविहीन: पशु: (इव) (अस्ति)।

✓ अर्थ--

१) मराठी अर्थ–
विद्या हे मनुष्याचे अप्रकट व गुप्त असे धन आहे.ते जीवनानंद घेण्यास सक्षम बनविणारे आहे अशी ही विद्या गुरूंची गुरू अर्थात सर्व श्रेष्ठ आहे.परदेशात विद्या हीच आपली बांधव आहे.विद्या ही सर्व श्रेष्ठ दैवत आहे राज दरबारात धन नव्हे तर विद्याच माणसाला सन्मान मिळवून देते.म्हणूनच जो विद्या विहीन आहे असा माणूस साक्षात पशूच आहे.

२) संस्कृतार्थ:-- 
विद्या नरस्य प्रच्छन्नं अदृश्यं धनमस्ति । एतद् रूपापेक्षया मूल्यवत् अस्ति। सर्वकामदा सुखदा च  अस्ति। सा गुरूणामपि गुरुः। विदेशे सा मित्रसमा एव। सा खलु परमा देवता। राजभि: धनिकः न सम्मानीयते तथापि विद्यावान् नित्यम् आद्रियते। विद्यारहिताः पशुसमानाः भवन्ति।

३) हिंदी अर्थ–
विद्या आदमी का अनुपम रुप है और अति गुप्त धन है । विद्या जीवन में सभी भोग देनेवाली , यश और सुख देनेवाली और गुरुओं की गुरु है । विद्या बांधवो में और विदेशो में सखी है , विद्या देवता है । राजसभा में विद्या का /विद्यावानों का पूजन होता है , न तु धन का ।  विद्याविहीन आदमी  पशुसमान होता है ।

४) English Meaning-- 
Knowledge is the augmentation of a man's handsome appearance. It is his well-concealed and protected wealth. It makes one capable of enjoying life's pleasures and also gives happiness and fame. It is undoubtedly the teacher of teachers. It is the only relative of man who is travelling in a foreign land. It is the supreme deity. Only knowledge commands respect in the person of a king and not his wealth. So one who is devoid of knowledge, is a veritable brute.