अन्यान्परिवदन्साधु:
यथा हि परितप्यते।
तथा परिवदनन्यान्
तुष्टो भवति दुर्जन:।।
यथा हि परितप्यते।
तथा परिवदनन्यान्
तुष्टो भवति दुर्जन:।।
✓ पदच्छेद--
अन्यान् , परिवदन् , साधु:, यथा, हि , परितप्यते, तथा, परिवदन् , अन्यान्, तुष्ट:, भवति, दुर्जन:।
अन्यान् , परिवदन् , साधु:, यथा, हि , परितप्यते, तथा, परिवदन् , अन्यान्, तुष्ट:, भवति, दुर्जन:।
✓ शब्दार्थ--
१) अन्यान् >अन्य (पुं)--
= दुसऱ्याची
= दूसरों की
= Others
२) परिवदन् > परिवदत् (वि) > परि+ वद् (१प)--
=निंदा करण्यात
=निंदा करने में
= Vilifying/ calling names
३) साधु: >साधु (पुं)--
= सज्जनांना
=सज्जन लोगों को
= The righteous
४) यथा (अ)--
=जसे
=जैसे
= In which manner
५) हि (अ)--
=च
= निश्चय ही
= Verily
६) परितप्यते >परि+ तप् (१प)--
=दुःख होते
=दुःख होता है
= Suffers pain
७) तथा (अ)--
=तसे
=वैसे
= In that manner
८) तुष्ट:>तुष्ट (वि)--
= समाधान/ आनंद
=संन्तोष
= Satisfied
९) भवति >भू (१प)--
=होतात
=होता है
= Becomes
१०) दुर्जन: >दुर्जन (पुं)--
=दुर्जनाना
=दुर्जनों को
= The villain
✓ प्रश्न–
१)साधुः कस्मात् कारणात् परितप्यते?
२)दुर्जनः कस्मात् कारणात् तुष्टः भवति?
✓ अन्वय--
यथा साधु: अन्यान् परिवदन् परितप्यते तथा हि दुर्जन: अन्यान् परिवदन् तुष्ट: भवति।
✓ अर्थ--
१) मराठी अर्थ–
दुसऱ्यांची निंदा करण्यात सज्जनांना जसे दुःख होते तसेच दुर्जनांना ( दुसऱ्यांची निंदा करण्यात) आनंद वाटतो.
२) संस्कृतार्थ:--
यथा परनिन्दया साधु: परितप्यते, दु:खम् अनुभवति तथा हि दुर्जन: परनिन्दया आनन्दितः भवति।
३) हिंदी अर्थ–
दूसरों की निंदा करने में सज्जनों को जैसे दुःख होता है वैसे ही दुर्जन या दुष्टों को सन्तोष मिलता है ।
४) English Meaning--
Just as the righteous person feels pain while vilifying others, verily in the same manner,the villain feels satisfied while vilifying them.