न कश्चित्कस्यचिन्मित्रं
न कश्चित्कस्यचिद्रिपु:।
व्यवहारेण जायन्ते
मित्राणि रिपवस्तथा।।
न कश्चित्कस्यचिद्रिपु:।
व्यवहारेण जायन्ते
मित्राणि रिपवस्तथा।।
✓ पदच्छेद--
न, कश्चित्, कस्यचित्, मित्रम्, न कश्चित् , कस्यचित् , रिपु:, व्यवहारेण, जायन्ते, मित्राणि,रिपव:, तथा।
न, कश्चित्, कस्यचित्, मित्रम्, न कश्चित् , कस्यचित् , रिपु:, व्यवहारेण, जायन्ते, मित्राणि,रिपव:, तथा।
✓ शब्दार्थ--
१) न (अ)--
= नाही
= नही
= Not
२) कश्चित् >किम् + चित् (पुं)--
= कुणीही
= कोई भी
= Anybody
= Anybody
३) कस्यचित् >किम् + चित् (पुं)--
= कोणाचा
= किसी का भी
= Of anybody
= Of anybody
४) मित्रम् >मित्र (नपुं)--
=मित्र
= मित्र
= Friend
५) रिपु: >रिपु (पुं)--
=शत्रु
= शत्रु
= Enemy
६) व्यवहारेण >व्यवहार (पुं)--
= व्यवहाराने
= व्यवहार से /लेन देन से
= Dealings/work
= Dealings/work
७) जायन्ते > जन् (४आ)--
= होतात
= हो जाते है ।
= Created/ come into being
= Created/ come into being
७) मित्राणि >मित्र (नपुं)--
=मित्र
= मित्र
= Friends
८) रिपव: >रिपु (पुं)--
= शत्रु
= शत्रु
= Enemies
९) तथा (अ)--
= तसेच
= वैसे ही
= Also
= Also
✓ प्रश्न--
१) रिपुमित्राणि केन जायन्ते?
✓ अन्वय--
न कश्चित् कस्यचित् मित्रम्, न कश्चित् कस्यचित् रिपु:। मित्राणि तथा रिपव: व्यवहारेण जायन्ते ।
✓ अर्थ--
१) मराठी अर्थ--
कुणीही कोणाचा मित्र किंवा शत्रू नसतो. तर व्यवहाराने किंवा परिस्थितीनुसार मित्र तसेच शत्रू होतात.
२) संस्कृतार्थ:--
जगति कोऽपि कस्यचित् जन्मत: मित्रम् अथवा शत्रु: न विद्यते। केवलं मनुष्यस्य व्यवहारवशात् मित्राणि रिपव: वा उत्पन्ना: भवन्ति।
३) हिंदी अर्थ--
(असल में ) कोई भी किसी का भी मित्र नही होता है न कोई भी किसी का भी शत्रु होता है । (किन्तु ) व्यवहार से या लेन देन से मित्र या शत्रु हो जाते है ।
४) English Meaning--
Nobody is the friend of anybody nor is he the enemy of anybody. Only because of his dealings/work friends and enemies are created.