जपाकुसुमसङ्काशं
काश्यपेयं महाद्युतिम्।
ध्वान्तारिं सर्वपापघ्नं
प्रणतोऽस्मि दिवाकरम्।।
काश्यपेयं महाद्युतिम्।
ध्वान्तारिं सर्वपापघ्नं
प्रणतोऽस्मि दिवाकरम्।।
✓ पदच्छेद--
जपाकुसुमसङ्काशम्, काश्यपेयम्, महाद्युतिम्, ध्वान्तारिम्, सर्वपापघ्नम्, प्रणत:,अस्मि, दिवाकरम्।
जपाकुसुमसङ्काशम्, काश्यपेयम्, महाद्युतिम्, ध्वान्तारिम्, सर्वपापघ्नम्, प्रणत:,अस्मि, दिवाकरम्।
✓ शब्दार्थ--
१) जपाकुसुमसङ्काशम् >जपाकुसुमसङ्काश (वि, पुं, समास:)--
• जपा नाम कुसुमम्।
• जपाकुसुमेन सङ्काश:, तम्।
= जास्वंदी घ्या फुला प्रमाणे रंग असलेल्या
= गुड़हल के फूल जैसा गहरा लाल रंग जिसका है
= Like the hibiscus flower (in colour)
२) काश्यपेयम् >काश्यपेय (पु)--
=कश्यप ऋषींचा पुत्र
=कश्यप ऋषि का पुत्र
= To the son of Kashyapa , the great Rishi
३) महाद्युतिम् >महाद्युति (पुं,समास:)--
• महती द्युति: यस्य, तम्।
= अत्यंत तेजस्वी
=महान तेजस्वी
= Extremely splendorous, lustrous.
४) ध्वान्तारिम् >ध्वान्तारि (पुं)--
• ध्वान्तस्य अरि:,तम्।
=अंध: कारणांचा नाश करणारा
=अंधेरे का नाश करने वाला
= Enemy of the darkness
५) सर्वपापघ्नम् >सर्वपापघ्न (पुं,समास:)--
• सर्वाणि पापानि।
• सर्वपापानि घ्नन्ति इति, तम्।
=सर्व पापांचा नाशक
=सभी पापों का नाश करनेवाला
= Destroyer of all sins.
६) प्रणत: >प्रणत (वि, पुं)--
= नमस्कार करणारा
=नमस्कार /नमन करनेवाला
= One who bows down
७) अस्मि >अस् (२प)--
=मी
=मैं
= I am
८) दिवाकरम् >दिवाकर (पुं)--
= हे सूर्य देवा
=हे रवि देव
= To the Sun.
✓ प्रश्न--
१) दिवाकरस्य वर्ण: कीदृश:?
२) दिवाकर: कस्य पुत्र:?
३) अत्यन्तं तेजस्वी इति अर्थे श्लोके क: शब्द:?
४) दिवाकर: किं हन्ति?
५) स: कस्य अरि: (शत्रु:) वर्तते?
✓ अन्वय--
जपाकुसुमसङ्काशम्, काश्यपेयम्, महाद्युतिम्, ध्वान्तारिम्, सर्वपापघ्नम्, दिवाकरं प्रणत: अस्मि ।
✓ अर्थ--
१) मराठी अर्थ–
जास्वंदीच्या फुलाप्रमाणे गडद लाल रंगाच्या, कश्यप ऋषींचा पुत्र असलेल्या,अतिशय तेजस्वी,अंधाराचा नाश करणाऱ्या आणि सर्व पापांचा विनाशक अशा हे दिवाकरा मी तुला नमस्कार करतो.
२) संस्कृतार्थ:--
जपाकुसुमेन सदृशं , कश्यपपुत्रं, तेजस्विनं अन्धकारस्य शत्रुं, सर्वपापनाशकं दिवाकरं सूर्यं नमामि।
३) हिंदी अर्थ–
गुड़हल के फूल जैसे गहरे लाल रंग के जैसा , कश्यप ऋषि का पुत्र , महान तेजस्वी , अंधेरे का नाश करने वाले और पापों का नाश करनेवाले हे रवि देव मै आप को प्रणाम करता हूँ ।
गुड़हल के फूल जैसे गहरे लाल रंग के जैसा , कश्यप ऋषि का पुत्र , महान तेजस्वी , अंधेरे का नाश करने वाले और पापों का नाश करनेवाले हे रवि देव मै आप को प्रणाम करता हूँ ।
४) English Meaning--
I bow down to the Sun, the son of the great seer Kashyapa, who is reddish in colour like the hibiscus flower, and extremely splendorous, who is the enemy of darkness and destroyer of all sins.